Projekt realizuje

Współfinansowanie:

  • Unia Europejska - Fundusz Spójności

Znakowanie ptaków

Znaczki skrzydłowe

W roku 2015 przystąpiliśmy do koordynowanego przez kolegów z Francji programu znakowania dorosłych błotniaków łąkowych znaczkami skrzydłowymi https://busards.com/index.php Znaczki skrzydłowe zakładane są tylko na ptaki dorosłe! Kombinacja kolorów na dwóch znaczkach (na każdym są dwa lub jeden kolor) tworzą niepowtarzalny, indywidualny, czteroliterowy kod, który umożliwia identyfikacje każdego osobnika.

  • Widok od góry.

  • Kolory (ich kody) stosowane na znaczkach skrzydłowych. W celu zmniejszenia ryzyka pomyłek, w Polsce nie używamy koloru czerwonego oraz zielonego (poza 4 ptakami oznakowanymi w 2015 na Opolszczyźnie).

Indywidualny kod tworzy kombinacja kolorów (w użyciu jest ich 8). Kod składa się z 4 liter/symboli pochodzących od francuskich nazw kolorów (oprócz białego). Są to: W – biały, J (jaune) – żółty, O (orange) – pomarańczowy, F (fuchsia) – różowy, R (rouge) – czerwony, P (pistache) – pistacja, V (vert) – zielony, B (bleu) – niebieski, M (marine) – morski, N (noir) – czarny

Jak odczytać kod

 

Kod odczytujemy od lewego skrzydła do prawego (widok z góry ptaka). Jeżeli na znaczku skrzydłowym są dwa kolory to jako pierwszy jest ten na górze. Przykładowo na powyższej rycinie mamy kod OWJB (pomarańczowy-biały-zółty-niebieski). Jeżeli na znaczku skrzydłowym jest tylko jeden kolor to kod zapisujemy np. BB (cały znaczek koloru niebieskiego).

Zgłoś obserwacje

Jeżeli obserwowałeś błotniaka łąkowego ze znaczkami skrzydłowymi, prosimy zgłoś obserwacje koordynatorowi programu w Polsce (dominik@bocian.org.pl). Można to zrobić za pomocą polskiej nakładki formularza na stronie https://busards.com/index.php

 

Obserwacje należy zgłosić (wypełnić formularz stwierdzenia) również do bazy POLRING Krajowej Centrali Obrączkowania Ptaków

W formularzy stwierdzenia wpisujemy:

Rodzaj znacznika: znaczek skrzydłowy

Kolor tła znacznika: inny

Numer znacznika: np. OWJB (patrz wyżej "jak odczytać kod")

Po co zakładamy znaczki skrzydłowe?

 

Znaczki skrzydłowe są widoczne z dużej odległości, dzięki czemu znacznie łatwiej je odczytać (nawet u lecącego ptaka) i zidentyfikować obserwowanego osobnika. Liczba odczytów jest znacznie większa niż w przypadku kolorowych obrączek! Dzięki znakowaniu chcemy dowiedzieć się jaka jest powracalność ptaków dorosłych na stanowiska lęgowe, jak często ptaki tworzą te same pary oraz jakie są kierunki przemieszczania się osobników między populacjami.

  • Samiec ze znaczkami o kodzie ONOB. Fot. D. Krupiński

  • Samica ze znaczkami o kodzie OJBO. Fot. D. Krupiński

  • Samica ze znaczkami o kodzie OWPW. Fot. D. Krupiński

  • Samiec ze znaczkami o kodzie ONWO. Fot. D. Krupiński

Zakładanie znaczków skrzydłowych - film

Rezultaty

W 2015 r. oznakowaliśmy 67 ptaków, z tego 30 na Południowym Podlasiu (powiat bialski, radzyński, łukowski, siedlecki, łosicki, sokołowski) oraz 37 na Opolszczyźnie. W roku 2016 ptaki były znakowane tylko na Południowym Podlasiu (39 osobników) przez to ich liczba była mniejsza niż w 2015 r. Udało się odczytać 13 ptaków (19% wszystkich oznakowanych w 2015 r.), z tego 3 na Opolszczyźnie, 9 na Południowym Podlasiu i 1 na Węgrzech. W roku 2018 odczytano 23 ptaki (13 samic i 10 samców), z tego 4 na Opolszczyźnie.

  • Samica z odczytanymi znaczkami (kod OPWR)

  • Samiec z odczytanymi znaczkami (kod OJFF)

  • Samica z odczytanymi znaczkami (kod ONJW)

  • Samiec z odczytanymi znaczkami (kod ONFP)

Rok Liczba oznakowanych ptaków Liczba odczytanych ptaków (osobników)
2015 67 7
2016 39 13 z 67
2017 52 33 z 106
2018 54 23 z 158
2019 71 43 z 212
Razem 283  

* odczytane w innym miejscu oraz przez inną osobę niż obrączkarz

Kolorowe obrączki

 

Błotniaki łąkowe znakujemy w Polsce pomarańczowymi obrączkami od 2005 r. Na każdej obrączce znajduje się kombinacja liter i cyfr koloru czarnego. W innych krajach stosuje się odmienne kolory obrączek np. w Holandii kolor żółty, w Danii niebieski, a w Niemczech czerwony i zielony. Zakładamy zawsze dwie obrączki: ornitologiczną (metalowa) oraz pomarańczową (plastikowa). Znakowanie kolorowymi obrączkami umożliwia i ułatwia identyfikację osobników. Kolorowa obrączka jest bardziej widoczna, dzięki czemu można ją dostrzec i odczytać przy pomocy lunety z odległości ok. 100 m. Obrączki ornitologiczne (metalowe) można odczytać tylko w momencie ponownego schwytania ptaka lub znalezienia martwego osobnika. Od roku 2015 pomarańczowe obrączki zakładane są tylko na pisklęta. Ptaki dorosłe znakowane są znaczkami skrzydłowymi (dwa znaczki z kombinacją kolorów).

  • Obrączki z kodem alfanumerycznym. Fot. Dominik Krupiński

  • Zaobrączkowane pisklęta. Fot. Dominik Krupiński

  • Samiec z obrączką A33. Fot. Dusan Boucny

  • Samica z obrączką P00. Fot. Dusan Boucny

  • Samiec z obrączką P08. Fot. Dusan Boucny

  • Samica z obrączką B06. Fot. Ben Koks

Jeżeli odczytasz ptaka z obrączką, skontaktuj się z nami lub ze Stacją Ornitologiczną MiIZ PAN. Obserwacje zgłosić wypełniając formularz w systemie POLRING. Stacja potwierdza otrzymaną wiadomość powrotną i zawiadamia o okolicznościach zaobrączkowania stwierdzonego ptaka.

Kontakt
Stacja Ornitologiczna MiIZ PAN
ul. Nadwiślańska 108, 80-680 Gdańsk 40
tel. (085) 308-07-59, e-mail: tomek@miiz.waw.pl