Błotniaki

Błotniaki są podrodziną ptaków drapieżnych z rodziny jastrzębiowatych Accipitridae. Zasiedlają półkulę północną, Afrykę oraz Australazję. Rodzaj Circus jest reprezentowany przez 14 gatunków. W Europie można obserwować 4 z nich. Są to:

  • błotniak stawowy Circus aeruginosus – najliczniejszy krajowy przedstawiciel błotniaków.
  • błotniak łąkowy Circus pygargus – nieliczny lub bardzo nieliczny ptak lęgowy niżu Polski. Zasiedla głównie wschodnią część kraju (Podlasie, Mazowsze i Lubelszczyznę).
  • błotniak zbożowy Circus cyaneus – skrajnie nieliczny. Od kilku lat nie ma żadnych potwierdzonych informacji o lęgach tego gatunku w kraju.
  • błotniak stepowy Circus macrourus – obserwowany jedynie w czasie migracji wiosennej i jesiennej.
  • Samce błotniaków. Rys. Michał Skakuj

  • Samice błotniaków. Rys. Michał Skakuj

Błotniaki charakteryzują następujące cechy:
- wyraźny dymorfizn płciowy
- dobry słuch
- występują na terenach otwartych
- preferują tereny podmokłe
- w czasie szybowania skrzydła unoszą do góry w kształcie rozwartej litery V

  • Samiec błotniaka łąkowego. Fot. Z.Tunka

  • Samica błotniaka zbożowego. Fot. Z. Tunka

Rozpoznawanie błotniaków, zwłaszcza samic błotniaka łąkowego, zbożowego oraz stepowego jest bardzo trudne i wymaga opatrzenia w terenie. Najważniejsze cechy diagnostyczne to rysunek na lotkach drugorzędowych (układ i rodzaj pręg), rysunek na podbarkówkach oraz na głowie. Dokładny opis cech rozpoznawczych 3 wyżej wymienionych gatunków błotniaków można znaleźć w Notatkach Ornitologicznych w pracy:

Lontkowski J., Skakuj M. 1994. Rozpoznawanie błotniaków: zbożowego Circus cyaneus, łąkowego Circus pygargus i stepowego Circus macrourus. Not. Orn. 35: 347–371.

  • Młody błotniak stepowy. Fot. M. Matysiak

  • Samiec błotniaka stawowego. Fot. Z. Tunka

Pkp_logo2m

Ze względu na degradacje siedlisk (na legowiskach i zimowiskach), intensyfikację i chemizację produkcji rolnej oraz prześladowania błotniaki są zagrożoną grupą ptaków i wymagają ochrony! Zwracamy się z prośbą o wpisywanie obserwacji błotniaków (nawet najliczniejszego błotniaka stawowego) do Polskiej Kartoteki Przyrodniczej Każda obserwacja z okresu lęgowego jest cenna!